Bir Canın Fiyatı Nedir?

Bir Canın Fiyatı Nedir?


       Bir insanın hayatının bir fiyatı var mı?
Cüzdanımızdaki bozuk paraların, borsadaki satırların, pazardaki pazarlıkların diliyle sorsak kısa bir anlık utangaçlık, sonra acı gerçek; hiçbir etik terazinin kefesine sığmaz.

       Bir can, yalnızca nefes ve nabız değildir; hatıraların ağırlığıdır, söylenmemiş sözlerin gerginliği, geleceğe yatırılmış küçük umutların teminatıdır. Bir çocuğun ellerinde bir gelecek, bir annenin gözlerinde geçmişin bütün akıtılmış şarkıları, bir dostun kahkahasında, Allahın insanlardan beklediği ibadet ve Allah'ı tüm özellikleri ile hakkıyla tanıması, bunların hiçbirini banknotlarla, tazminat hesap cetvelleriyle, sigorta poliçeleriyle tamir edemezsin. Fiyat demek, ölçülemez olanı küçültmek demektir.

      İslam ve ahlaki metinler bu ölçüsüzlüğe en yalın biçimde vurgu yapar. Kur’an’da şöyle buyrulur: “...Kim bir kişiyi haksız yere öldürürse bütün insanları öldürmüş gibi olur; kim de bir kişiyi yaşatma sebebiyle kurtarırsa bütün insanları yaşatmış gibidir...” (Maide, 32). Bu cümle, kanlı bir denklik değil; insan hayatının sonsuz değerine dair bir vizyondur. Bir tek hayatın yok oluşu, insanlığın ortak dokusuna bir parça daha zarar verir.

      Peki pratik dünyada fiyatlar konuşuluyor; tazminatlar, hayat sigortaları, savaşlarda ölenler için hesaplanan rakamlar. Bunlar gerekli düzenlemeler olabilir hukukun ve toplumun yaralarını sarmaya çalışır. Ama ne kadar ağır olsa da, rakamlar adını koyduğu şeyin derinliğini gizler.
Bir tabloya çarpmanın, bir hastalığın, bir suçun ardında kalan sessizlik, hesap cetvellerinde görünmeyen bir ağırlık taşıyor.

      Belki de asıl soru şu, bir canın fiyatı var mı diye sormak yerine, biz bu canı nasıl koruyoruz, nasıl kıymet biliyoruz, nasıl haksızlığa ve şiddete karşı duruyoruz?
Bir hayatı kurtarmak, bir insanın onurunu korumak, adaleti sağlamak bunlar, maddi hesapların ötesinde gerçek değerin ölçülebildiği alanlardır.

      Sonunda söyleyeceğimiz tek şey, sözcüklerin yetmediği bir gerçektir, insan hayatı ölçülmez. Onu korumak, ona hürmet etmek, ona değeri vermekse hem imanların hem vicdanların işidir.
Bir cana yapılan haksızlık, yalnızca bir hesabın bir nüfusun eksilmesi değil; hepimizin insanlık ortaklığının incinmesidir.


Bu blogdaki popüler yayınlar

İlahi Sanatın Yansıması Altın Oran

İlahi Sanatın Yansıması Altın Oran Sessizce açılır varlık perdesi… Bir çizgi uzar, bir kıvrım döner, bir ölçü yerini bulur. Tesadüf gibi görünen her şey, aslında ince bir hesapla yazılmıştır. Ve insan, bakmayı bildiği an fark eder, her şey bir sanatçının izini taşır ve o sanatçı El-Bâri dir. Bir yaprağın damarlarında dolaşan düzen,  bir denizin kıyıya vuran ritmi, bir çiçeğin yapraklarında saklı simetri… Hepsi aynı fısıltıyı tekrar eder: “Ben gelişi güzel değilim.” Altın oran, sayılardan ibaret bir sır değildir yalnızca; O, gözle görülenin ötesinde hissedilen bir ahenktir. Bir yüzün güzelliğinde, bir galaksinin dönüşünde, bir çiçeğin açışında kendini gösteren ilahi bir denge… Sanki her şey, görünmeyen bir cetvelle ölçülmüş gibi. Ve o cetvel… Ne insanın elindedir ne de zamanın. O, tek, eşi ve benzeri olmayan Allah'ın sessiz imzasıdır. Allah’ın yaratma sanatı, sadece var etmek değil,  aynı zamanda en güzel şekilde var etmektir. Ne eksik ne fazla… Tam kararında. İnsan baktıkça ha...
Devamı

Zihnin Zinciri Alışkanlığın Köleliği

  Zihnin Zinciri Alışkanlığın Köleliği          Kölelik deyince aklımıza önce demirden zincirler gelir, bilekleri ezen kelepçeler, gözleri karartan karanlık zindanlar… Oysa insanın en derin ve en sinsi köleliği, zihnindekidir. Görünmezdir, sessizdir, alışılmışlığın içinde saklanır. Bu kölelik, dışarıdan dayatılmaz içeriden kabul edilir. Ve işte bu yüzden, en güçlü prangadır.       Zihin bir kez boyun eğmeye alıştı mı, bir kez itaat etmeyi konfor bellediyse, artık o zihnin önüne ister altından bir özgürlük kapısı koy, ister göğe açılan bir merdiven… Hiçbiri anlam ifade etmez. Çünkü esaretin sıcaklığına alışan bir düşünce, özgürlüğün serin rüzgârını tehdit sayar. Hatta o rüzgârın kendisini hasta edeceğine inanır. Özgürlük onun için bir belirsizlik, bir tehdit, bir yalnızlıktır artık.        Alışkanlıkla örtülmüş bir kölelik, kişi farkında bile olmadan yerleşir ruha. Başlarda sorguladığı her şey, zamanla “doğru” olarak kabul ...
Devamı

Tıkış Tıkış Evler, Yorgun Ruhlar

  Tıkış Tıkış Evler, Yorgun Ruhlar       Evin içi nefes almıyor artık. Her köşede bir obje, her rafta bir biblo, her duvarda anlamsız bir dekor. Nefes almıyor oda. Işık bile zor geçiyor kalın perdelerin ardından. Halılar kalın, koltuklar büyük, sehpalar süslü, ama yürek dar. Çünkü bu ev bize ait değil. Biz bu evde sadece yer kaplıyoruz. Asıl sahipleri eşyalar.       Oysa bir zamanlar ev, korunmak içindi. Dinlenmek, kendin olmak, kendi kendine kalmak için. Şimdi ise her köşe dergi kapağına benzemeye çalışıyor. Misafir gelirse ne düşünür diye değil, sanki birileri sürekli izliyormuş gibi. O duvar saati, gerçekten saati mi gösteriyor, yoksa sadece orada durmak için mi var? O devasa yemek masası, yılda kaç kez tam kadro kullanılıyor? Ve vitrin... İçinde cam cam üstüne yığılmış, neyi anlattığı belirsiz hatıra kırıntıları.       Sadelik artık yoksulluk gibi gösteriliyor. Az eşya, eksiklik sayılıyor. Oysa fazlalık, zihni boğan bir zincir. Kapit...
Devamı